Balbinus 1679

Bouslaus Balbinus, Miscellanea Historica Regni Bohemiae, Quibus Natura Bohemicæ Telluris; Prima Gentis Initia; Districtuum Singulorum Descriptio; Fundamenta Regni; Ducum et Regum Imperia; Leges Fundamentales, Constitutiones, Comitia, Judicia; Bella, Paces, Fædera; Feuda, Privilegia; Monetæ Ratio; Magistratuum Regni Successiones; Publica, et Qvædam Hæreditaria Munia; Origines Omnium Collegiatarum Ecclesiarum, et Cœnobiorum; Virorum Piorum et Sanctorum Exempla; Doctorum Lucubrationes et Nomina; Hæreseos Ortus, Progressus, et Interitus; Origines Iterum Utriusque Nobilitatis, tum edita a Nobilitate Illustria Toga, Sagoque Facinora; Civitatum Funationes, Fortuna et Status; Item Historia brevis Temporum cum Chronologico examine; aliamque notitiam Veteris Bohemiæ spectantia, indicantur, & fammâ fide, ac diligentiâ explicatur, Pragae [Georgius Czernoch] 1679.

P. Bohuslav Balbín (Balbinus) (1621–1688) was a Czech Jesuit priest distinguished as a writer, historian, hagiographer, topographer, and educator. His extensive Latin work on the natural and cultural history of Bohemia, Miscellanea historica regni Bohemiae, was published in eight volumes between 1679 and 1688. From the first volume, devoted to the natural history, we present excerpts concerning sources of limestone near Prague and in Čestín. We also include a passage referring to the so-called “eagle stones” near the city of Plzeň, in connection with the extraction of painters’ pigments in the vicinity of the monastery of Plasy.

CAPUT XX.

Argenti vivi, seu Mercurij copia. Nitrum.
Sulphur. Carbones. Officinæ nitrati pulveris. Calx Pragensis
optima; de ea proverbium Italorum. Latomiæ Bohemicæ. Marmor
Bohemicum omnis generis. Lapides igniarij. Molares. Arenæ
Bohemicorum fluviorum. Pragensis Urbs omnia habet in promtu
& ad manum, ædificationis auxilia. De Calce
marmorea.

. . .

pp. 55–56

Calx.

De Calce nihil attineret mentionem facere, cum ista dos Provinciis omnibus sit communis, sed ipsa Bohemicae calcis praestantia negligentiorem me, & ut Terentiane dicam, omissiorem esse non sinit. Calcis probatissima lapides effodiuntur plerique in Bohemiae locis; fornaces calcariae magno numer ubique ad silvas visuntur; sed Montes maximi, qui ad Pragam post Wissehrad adverso flumene Moldava euntibus occurrunt, tum illi, qui in Albo monte secantur, calcem tam candidam, tam nitidam, & omni faece carentem exhibent, ut cum accenditur, aut postea liquescit, & subigitur, nihil prope excernendum, aut abjiciendum relinquat, cum lapis totus quantus est, mera calx sit, & in liquidam calcem vertatur, eamque nivei prorsus candoris, ut statuae (opere quod nunc vocant stuccatorio) ex Pragensi calce aptissime figureruntur; jamque; in proverbum apud Italo abiit, cum vel in ipsa Italia aliquod calcis genus velut praestantissimum commentdant, Pasta di Praga dicere, quod ipsis Italis Murariis narrantibus didici.

. . .

p. 57

Calx ex marmore seu marmoratum.

De Calce tamen hoc adjicio: in Kaurzimensi Provincia ad Czestin Kostel (quâ Kaczerovium via ducit) Fodinas Marmoris prorsus solitarias (nam præter eas nihil ibi natura marmoreum offert) inveniri candore Lapidis mirabili. Qui perptuitatem Operi suo in ædificando quærung, Marmor illud conterunt, commolunt, & aquâ sæ pius affusâ subigunt. Laudatissima inde Calx spissatur, cui candore, nitore, lævore, constringedique lapides facultate parem, Murarij per Bohemiam non habent.

p. 81

CAPUT XXXIII.

Reliqua Lapidum singularium genera: Lithanthrax.
Vesuvius parvus Bohemiæ. Hæmatites. Lapis renum. Ætites.
Schistus. Ammochrysus. Magnes & Marmora.

. . .

Ætites.

De Ætite Aquilino lapide, quem aquila ut partum promoveat, ad nidum deferre creditur, mira est Anselmi, ac cæterorum, qui de ejusmodi rebus scripsere, narratio: continet Ætites alium in sese lapidem, Callimum dictum, intus, velut in avellanis nucibus amat fieri, sonantem; hunc, ait Boëtius ad Plsnam sæpius reperiri, uti & Geodem ferè ignobilem, qui lapidis loco terram, aut arenam contineat. (Boot 1. 2. C. 200) Aliam & novam prorfus Ætitis speciem idem Scriptor adducit: in veniri ad Albim Ætites cavos, in quibus silices candidissimi hospitentur, seséque; intus latêre sono demonstrent; in ipsa Ætitis superficie cellulas, apum favis simillimas, apparere.

. . .